Bu rapor, Sabri Katırcı İlkokulu bünyesinde yürütülen Oyuncu Okul Projesi’nin ölçme ve değerlendirme sürecinde öğrenciler ile yapılan ön test sonuçlarına dayanarak hazırlanmıştır. Rapor, projenin hedeflerine ulaşmasına yönelik mevcut durum tespiti, ihtiyaçlar ve önerileri içermekte, projeye katkı sağlayacak öğrenci görüşlerini kapsamaktadır.

Oyuncu Okul Projesi Öğrenci Öntest Sonuçlarının Değerlendirmesi

  1. Çocuğun Kendi Oyun Hali
  • En Çok Oynanan Oyunlar: Okulda çocuklar en çok futbol, basketbol, voleybol, kovalamaca, ebelemece, yerden yüksek, kelime bulmaca, aspirin, körebe, seksek, bilmece sorma, köşe kapmaca ve parkur oyunları gibi oyunları tercih etmektedir.
  • Oynamak İstedikleri Oyunlar: Çocukların en çok oynamak istedikleri oyunlar futbol, voleybol, basketbol, tombala, hayali oyunlar, zeka ve kutu oyunları, dikkat oyunları, evcilik ve kendi oluşturdukları özgün oyunlardan oluşmaktadır.
  • “Oyuncu Okul” Kavramına Bakış: Çocuklar, “Oyuncu Okul” kavramını, eğlenceli bir ortam, bol beden eğitimi dersi, sınıflarda oyuncak bulundurulması ve çeşitli oyunların oynandığı bir okul olarak tanımlamaktadır. Evcilik ve benzeri oyunlar için oyuncakların bulunması da çocuklar için önem taşımaktadır.
  • Okulda Yetkili Olmaları Durumunda Yapmak İstedikleri Değişiklikler: Çocuklar, yetkili olmaları durumunda daha geniş oyun alanları ve yeni oyun sahaları (futbol, voleybol sahaları, park gibi) yaratmak, teneffüs sürelerini uzatmak, oyuncak getirilmesine izin vermek ve çocukların oyunlarına katkı sağlayacak öğretmenleri görevlendirmek istediklerini belirtmişlerdir.
  • Oyunlardaki Sosyal Dinamikler ve Dışlanma Durumu: Çocukların, bazı oyunlarda “tembel” olarak görülenlerin, karşı cinsiyetten olanların, “yaramaz” olarak nitelendirilenlerin ve göçmen çocukların dışlanabildiği ifade edilmiştir.
  1. Okulun Oyun Yaklaşımı
  • Oyun Oynama Olanakları: Okul bahçesi çocuklara oyun oynama imkanı sağlamaktadır. Ayrıca, öğretmenlerin farklı oyunlar oynamalarına teşvik edici bir rol üstlendikleri belirtilmiştir.
  • Oyun Oynamayı Engelleyen Faktörler: Teneffüs sürelerinin kısa olması, oyun malzemelerinin yetersizliği, okulun kalabalık olması, futbol kalesi gibi bazı oyun araçlarının hasarlı olması ve koridorlarda oyun oynama imkanının kısıtlı olması, çocukların oyun oynama deneyimini sınırlayan etkenler olarak öne çıkmaktadır.
  • Oyun Oynama Fırsatlarının Yeterliliği: Çocuklar okulda yeterince oyun oynama fırsatı bulduklarını ve oyun oynamalarına sıklıkla olanak tanındığını belirtmiştir.
  • Çevresel İyileştirme İhtiyacı: Çocuklar, okulda daha fazla temizlik personeli olmasının çevre düzenini ve temizliğini artıracağını ifade etmişlerdir.
  • Oyun Malzemelerine Erişim Sorunu: Çocuklar okulda yeterli oyun malzemesi bulunmadığını ve mevcut malzemelere erişimlerinin kısıtlı olduğunu dile getirmiştir.
  • Akran Zorbalığı ve Güvenlik Algısı: Çocuklar, oyunlar sırasında akran zorbalığının yaşanmadığını ve oyunlarına genellikle müdahale edilmediğini belirtmişlerdir. Ayrıca, kendilerini güvende hissettiklerini ve riskli oyunlara okul yönetimi tarafından çok fazla izin verilmediğini ifade etmişlerdir.

Bu kategorik değerlendirme doğrultusunda, Oyuncu Okul Projesi kapsamında çocukların oyun ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde fiziksel alanların ve oyun materyallerinin iyileştirilmesine yönelik düzenlemeler yapılması, oyun çeşitliliğinin artırılması ve sosyal uyum süreçlerinin desteklenmesi önemli katkılar sağlayacaktır.

Yapılan ön test sonuçları, okulda çocukların oyun oynama ihtiyaçlarının bir dereceye kadar karşılandığını ancak oyun çeşitliliği, fiziksel alanlar, materyal eksikliği ve sosyal uyum konusunda bazı iyileştirmelere ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır. Çocukların en çok oynadığı oyunlar ağırlıklı olarak grup oyunları olup, farklı oyun türlerine olan ilgileri de gözlemlenmiştir. Ancak özellikle futbol gibi popüler oyunlarda oyun alanı eksikliği ve oyun materyallerine erişim kısıtlılığı, çocukların oyun deneyimlerini sınırlandırmaktadır. Ayrıca, bazı çocuk gruplarının dışlanması (tembel, karşı cinsiyetten veya göçmen çocuklar gibi) oyunlarda sosyal uyum alanında zorluklar yaşandığını göstermektedir. Bu nedenle, oyun alanlarının genişletilmesi, farklı oyun türleri için uygun materyallerin sağlanması ve sosyal etkileşimi artırıcı faaliyetlerin düzenlenmesi çocukların oyun haklarına erişimini güçlendirecektir.

Bu bağlamda öneri olarak, okulun bahçesinde esnek oyun alanlarının yaratılması, futbol ve voleybol gibi popüler oyunlara uygun alanlar eklenmesi önemlidir. Ayrıca, öğretmenler için oyun materyalleri ve oyun türleri konusunda rehberlik edecek bir materyal arşivi hazırlanarak, oyun çeşitliliği desteklenmelidir. Sosyal uyumu güçlendirmek amacıyla çocukların birlikte çalışabilecekleri takım oyunları ve rol değişimine dayalı aktiviteler artırılmalıdır. Bu tür düzenlemeler, çocukların oyunlara daha fazla katılımını sağlayarak onların sosyal gelişimlerini destekleyecek ve oyun ortamının daha kapsayıcı hale gelmesine katkıda bulunacaktır.

 

OYUNCU OKUL PROJESİ ÖN TEST SONUÇLARI: KATEGORİK DEĞERLENDİRME

Ön teste katılan 27 öğretmen, okul ziyaretlerinde ve eğitimlerde görüştüğümüz toplam 33 öğretmen oyunun çocuk gelişimine olan katkısı konusunda yüksek bir farkındalığa sahip olmakla birlikte, oyuna hak temelli bir perspektiften bakma, serbest oyunun ne olduğu konusunda bazı eksiklikler taşımaktadır. Bu durum, oyun tabanlı öğrenme süreçlerinde hak temelli bir yaklaşımın daha fazla vurgulanması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin oyun çeşitliliği ve materyal kullanımındaki bilgi eksiklikleri de projenin geliştirilmesine açık bir alan olarak değerlendirilmiştir.

Sabri Katırcı İlkokulu’nun fiziksel alan kapasitesi, öğrenci yoğunluğuna oranla yetersiz kalmakta olup; oyun alanlarının esnekleştirilmesi, öğrencilerin oyun haklarına erişimini artıracak bir çözüm olarak görülmektedir. Ayrıca, okulda göçmen çocuk yoğunluğunun fazla olması sebebiyle uyum süreçlerinde destekleyici sosyal dinamiklerin geliştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte, öğretmenlerin mevcut iş yükleri dolayısıyla projeye ek bir yük getirme endişesi ve motivasyon kaygısı taşıdıkları da gözlemlenmiştir. Bu bağlamda, okul idaresi tarafından yapılacak destekleyici düzenlemelerin, proje uygulamalarının sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Bu rapor, Oyuncu Okul Projesi’nin etkili bir şekilde hayata geçirilmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanması adına önemli tespit ve öneriler içermektedir. Öğretmenlerin ve okul idaresinin katkılarıyla çocukların oyun haklarına erişimlerinin artırılacağı, oyun çeşitliliğinin zenginleşeceği bir okul ortamının geliştirilmesi mümkün olacaktır.

Oyuncu Okul Projesi Anket Sonuçlarının Kategorik Değerlendirmesi

  1. Öğretmenlerin Farkındalık Seviyesi ve Tutumları
  • Farkındalık Seviyesi: Ön test sonuçlarına göre, projeye katılan 27 öğretmen, oyunun çocukların gelişimi üzerindeki faydalarının ve oyunun çocuğun genel gelişimi üzerindeki etkisinin farkında olduklarını ifade etmişlerdir.
  • Proje Katkısına Yönelik Tutum: Öğretmenler, projenin amaçlarına yönelik olumlu katkı sağlayabilecekleri yönünde görüş belirtmişlerdir.
  • Hak Temelli Perspektif Eksikliği: Ancak, oyun olgusuna hak temelli bir bakış açısıyla yaklaşma konusunda bazı eksikliklerin mevcut olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, oyun hakkına yönelik farkındalık çalışmalarının gerçekleştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin oyun tabanlı uygulamalar ve hak temelli oyun yaklaşımı arasındaki farkı daha iyi kavraması, projenin etkisini artıracaktır.
  1. Oyun Çeşitliliği ve Bilgi Eksikliği
  • Bilgi Eksikliği: Öğretmenler arasında oyun çeşitleri hakkında bilgi eksikliği olduğu gözlemlenmiştir. Bu bağlamda, öğretmenlerin oyun çeşitliliği konusundaki bilgi seviyesini artırmak amacıyla kaynakların ve içeriklerin sağlanması yararlı olacaktır.
  • Oyun Materyalleri İhtiyacı: Öğretmenlerin bir kısmı kendi imkanlarıyla oyun materyalleri temin etmeye çalışmakta olup, bazıları bu konuda yeterli materyal eksikliğinden şikayetçidir. Ancak, öğretmenlerin hangi oyun materyallerine ihtiyaç duyulabileceği konusunda bilgi seviyesinin yetersiz olduğu gözlemlenmiştir. Bu kapsamda, öğretmenlere rehber niteliğinde bir materyal arşivi veya kılavuzu hazırlanabilir ve bu arşivin zenginleştirilmesi yönünde eğitimler düzenlenebilir. Aynı zamanda, yerel sosyal sermayeden yararlanarak, sürdürülebilir malzemelerden oyun materyalleri geliştirilebilir.
  1. Fiziksel Alan ve Oyun Alanlarının Yetersizliği
  • Mekansal Yetersizlikler: Projenin yürütüldüğü Sabri Katırcı İlkokulu’nda 700 civarında öğrenci ve 30’dan fazla öğretmenin bulunduğu kalabalık bir eğitim ortamı mevcut olup, geniş bir bahçesi bulunmasına rağmen öğrencilerin oyun ihtiyaçlarını karşılayacak nitelikte mekansal imkanlar yetersizdir.
  • Oyun Alanının Kullanımı: Bahçede çoğunlukla futbol gibi oyunlar tercih edildiğinden, oyunun dışında kalan öğrenciler için alan sınırlı kalmakta ve koridorlarda hareketli oyunların oynanması yasaklanmaktadır. Bu durum çocukların oyun hakkının ihlali anlamına gelebilecek kısıtlamalara yol açmaktadır.
  • Esnek Oyun Alanlarının Gerekliliği: Tespitler doğrultusunda, çocukların serbest oyun oynama ihtiyacına cevap verebilecek esnek oyun alanlarının oluşturulması önerilmektedir. Özellikle tenefüslerde ve sınıf içi oyunlarda çeşitliliği artıracak fiziksel oyun bileşenleri, okulun oyun ortamını zenginleştirecek ve oyun çeşitliliğini artıracaktır (örneğin, futbol için kaleler, ip atlama oyunları için ip, yaratıcı oyunlar için serbest oyun bileşenleri gibi).
  1. Göçmen Öğrencilerle İlgili Sosyal Dinamikler
  • Irkçılık ve Dışlama Eğilimleri: Okulda göçmen öğrenci yoğunluğu yüksek olmasına rağmen, yapılan sözlü değerlendirmelere göre ırkçılık, dışlama veya ötekileştirme gibi davranışlara rastlanmadığı belirtilmiştir.
  • Zorluklar: Göçmen öğrencilerle ilgili bazı sosyal zorlukların varlığı ifade edilmiş, bu durumun öğrencilerin uyum süreçlerine yönelik çalışmaların artırılması gerekliliğini işaret ettiği gözlemlenmiştir.
  1. Öğretmenlerin Kaygı ve Motivasyon Durumu
  • İş Yükü ve Ek Yük Kaygısı: Öğretmenlerin mevcut iş yüklerinden dolayı yeni uygulamaların getireceği ek yükler konusunda kaygı seviyelerinin yüksek olduğu ve bu durumun iç motivasyonlarını bir miktar düşürdüğü gözlemlenmiştir.
  • İdari Destek İhtiyacı: Okul idaresi tarafından yapılacak destekleyici düzenlemeler, bu tür projelerin sürdürülebilirliği ve yaygınlaştırılmasını kolaylaştıracak olup, öğretmenlerin motivasyonuna katkı sağlayacaktır.

Bu analizler doğrultusunda, Oyuncu Okul Projesi kapsamında yürütülecek eğitim ve farkındalık çalışmaları, oyun hakları konusunda öğretmenlerin bilgi ve becerilerini geliştirerek okul ortamında çeşitlilik ve erişilebilirliği artıracak bir oyun kültürünün oluşmasına katkı sağlayacaktır.