Oyun Hareketi Derneği  çocukların ve gençlerin en temel hakkı olan oyun oynama hakkını yaşama geçirmek için çalışır.

  • Çocukların yaşamını şekillendiren kentsel ortamda oyunlar aracılığıyla, geçici ve kalıcı etkiler yaratmak amacıyla kamusal alanlarda “esnek oyun alanları” çalışmaları gerçekleştirir.
  • “Oyun Oynama Hakkı”nı engelleyen unsurlar ile ilgili saha çalışmaları yapar, yayınlar üretir, panel- kongre ve ya konferanslarda; kamusal alanda çocuk hakkı çalışmalarının yaygınlaşması ile ilgili çalışmalarını paylaşır.
  • Kriz koşulları veya dezavantajlı koşullarda büyüyen çocukların oyunla iyi olma hali için saha çalışmalar yapar. Bu çalışmaların yaygınlaşması için yayın-söyleşi vb. etkinlikler düzenler.
  • Öğretmenlere yönelik; okullarda oyun kültürü atölyesi eğitici eğitimleri, webinar, seminer ve yayınlar yapar.
  • Kurum ve kuruluşlarla, derneğimiz amacı doğrultusunda kesişen projelerde ortaklık, danışmanlık yapar.
  • Çocukların gelişimi için yararlı olan oyunla ilişkili çalışma yapan kişi /  kuruluşlara destek vermek ve savunuculuk faaliyetleri yapmak derneğimiz kuruluş amaçları arasındadır.

Çocuk Güvenliği Politika Belgesi Amacı ;

Çocuk güvenliği politika belgesi, oyun hareketi derneğinin çocuklarla doğrudan ya da dolaylı yoldan temas ettiği her alanda çocuk hakları ihlallerini önlemek ve çocukların yüksek yararını gözetmek amacıyla oluşturulmuştur. Belge çocuk güvenliğine ilişkin kavramları, prosedürleri, davranış kurallarını ve geri bildirim mekanizmasını içermektedir.

Kavram Tanımları ;

Çocuk : Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ve 5395 sayılı Çocuk Koruma kanunu referans alarak daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiyi çocuk olarak kabul eder.

Çocuk güvenliği : Bir kurumun çalışanlarının, çalışmalarının ve programlarının çocuklara hiçbir zarar vermemesini sağlamak ve gelişimlerini desteklemek için yaptığı düzenlemelerdir.

Oyun : Oyun, çocukların yaşam biçimi olup bu süreçte sergiledikleri doğal etkinlikler olarak adlandırılabilir.

Oyun, çocuğa ise bilişsel  kazançlar getirerek sosyalleşmesine, olumlu sosyal davranışlar geliştirmesine, empati becerilerini artırmasına, kendisini ve kendi dünyasını tanımasına katkı sağlar.

Oyun içeriği ve sosyal karakteri gereği farklı şekillerde sınıflandırılır. Bu sınıflandırmalar çocuk gelişimine duyu-motor gelişim, entelektüel gelişim, sosyalleşme, yaratıcılık, öz farkındalık, terapötik değer ve ahlak gibi kavramlar açısından atıfta bulunur. Bu durum oyunun çocuk gelişimindeki önemini ortaya koyar.

Her çocuğun en doğal uğraşı oyun oynamaktır. Oyun oynamak çocuk için yeme-içme gibi temel bir ihtiyaçtır. Bireyler, topluluklar ve devletler oyun hakkını çocuk merkezli değerlendirir, eylemlerde bulunur.

Çocuk Hakları Beyannamesi Madde 3’de ele alındığı gibi dernek oyunu temel bir hak olarak görür.

Oyunda Risk:

Risk almak, çocuk oyununun doğal bir parçasıdır. Gelişmek, uyum sağlamak ve hayatta kalmak için de bir seviyeye kadar risk almak gerekir (Morrongiello ve Lasenby-Lessard, 2007). Durumları anlama, kendi yeteneklerini değerlendirme ve aşırı risklerden kaçınma becerisinin gelişim için önemli olduğu ifade edilmektedir. Risk alma, istenmeyen sonuçlara veya olumsuz sonuçlara yol açma olasılığı olan eylemler olarak tanımlanmakla birlikte çocuklar bu yeteneklerini tipik olarak oyun şeklinde uyguladıklarından riskli oyun terimi kullanılır (Sandseter, 2007). Riskli oyun çocuk oyunlarının doğal bir niteliği olmakla birlikte çocukların kendilerini korumalarını, yeni deneyimler kazanmalarını, kendileri hakkında bilgi edinme, limitlerini test etme, zarar ve risk hakkında bilgi edinmelerini sağlar (Lavrysen vd., 2017). Çocuklar oyunlarında yüksek hızda koşma, tırmanma, atlama, kayma, sallanma gibi denge ve koordinasyon gerektiren çeşitli deneyimler yaşarlar. Bununla birlikte göller, akarsular, ocak kenarları gibi tehlikeli unsurların yakınında yetişkin denetiminden sıyrılıp dövüş oyunları, güreş vb. oyunlarda riskli oyun davranışlarında bulunurlar (Cevher-Kalburan, 2014; Little ve Wyver, 2008). Riskli oyuna katılım sağlayan bir çocuğun en büyük kazanımı farkında olmadan öğrendiği hayat dersleri ve kazandığı pozitif tecrübelerdir (Sandseter, 2010). Bu nedenle çocukların gelişimini desteklemede riskli oyunlar önemli bir yere sahiptir (Morrongillo, 2004).

Oyun Kurucular

Derneğin tüm faaliyetlerini aktif olarak yürüten ve gerekli kararları konsensüs yöntemiyle alan ekiptir. Her dernek üyesi gerekli şartları (toplantılara düzenli katılım, aktif sorumluluk alma gibi dönemsel olarak değişebilir) sağladığında oyun kurucu ekibine dahil olabilir.

Oyun İşçisi ( Playworker )

Oyun işçileri çocukların oyunları için yerler hazırlarlar; fakat bu işi mümkün olduğunca görünmez ve çocuklara engel oluşturmayacak şekilde gerçekleştirirler. İdeal oyun işçisi çocukları kendi kendilerine istedikleri gibi oynamaları için bırakır, fakat gerekirse oyun sürecini dikkatli ve ölçülü yollardan destekler. Kendi oyunbazlığının farkındadır fakat bunu çocuklara dayatmaz. Kesinlikle çocukların oyununa adanmış olması gerekir.Fareli köyün kavalcısı rolünden kaçınmalıdır. Oyun çocukların işidir. (Oyun İşi El Kitabı – PENNY WİLSON)

Esnek Oyun Alanı

Esnek oyun alanları bebeklikten başlayarak her yaştan bireyin aynı anda oynayabileceği, çocukların yetişkin müdahalesi olmadan oyun kurmasına olanak sağlayan alanlardır. Farklı yaş gruplarının ve farklı sosyo-ekonomik alanlardan gelen grupların birlikte oynamasına ve kolektif yaratıcılığa alan açar.

Kapsam

Oyun Hareketi Derneği üyeleri, gönüllüleri, oyun işçileri, çalışanları, yönetim kurulu üyeleri,  paydaşları, destekçileri, hizmet sağlayıcıları ve dernek aracılığı ile çocuklarla doğrudan ya da dolaylı yoldan temas kuran herkes çocuk güvenliği politika belgesine uymakla yükümlüdür. Politika belgesinin hayata geçirilmesinden oyun kurucular sorumludur.

Prosedürler

1) Sorumlular

Çocuk güvenliği prosedürlerinin yaşama geçmesinden başta YK ve Oyun Kurucular ekibinin tümü olmak üzere aşağıda açıklanan kişi ve ekipler sorumludur.

Çocuk Güvenliği Odak kişi: Oyun Hareketi Derneği’nin çocuk güvenliği politikalarına hakim “çocuk güvenliği odak kişisi” bulunmaktadır. Odak kişi oyun kurucular tarafından seçilir ve bu ekiple işbirliği içinde çalışır.

Odak kişi politika belgesinin dernek bileşenleri tarafından tanınmasından, uygulanmasından ve belgenin revize edilmesinden sorumludur. Tüm bu süreçlere dair çocuk güvenliği ekibine gerekli bilgileri aktarır.

Çocuk Güvenliği Ekibi ; Çocuk güvenliği politikalarına hakim,  biri odak kişi olmak üzere 3 dernek üyesinden oluşan ekiptir. Çocuk güvenliği konusunda karar alma ve bildirim süreçlerini yürütme sorumluluğu bu ekibe aittir. Çocuk güvenliği ekibi üyeleri oyun kurucular tarafından seçilir ve bu ekiple işbirliği içinde çalışır.

Çocuk Güvenliği Saha Sorumlusu ; Her saha için odak kişisi ve çocuk güvenliği ekibi tarafından sahanın özelliklerine uygun biçimde belirlenen sorumludur.

2) İletişim ve Görünürlük

Çocukların hem kendilerini ifade etme, kendilerini  ilgilendiren konularda görselleri ve sözleriyle var olma haklarını önemser. Oyun Hareketi Derneği çocuklarla doğrudan çalışmalarımızda yer alan oyun işçilerinin, eğitimcilerin, atölye liderlerinin, dışarıdan gelen gazetecilerin, fotoğrafçıların vb. kişilerin  hem bu belgeye hem davranış kurallarına uyarak çocuğun üstün yararı ilkesini benimseyerek hareket etmesinden sorumludur.

Oyun Hareketi Derneği etkinliklerinde, çocukların fotoğraflarının çekilmesi ve bu fotoğrafların kullanılması için çocukların ve ebeveyn veya yasal vasilerin onayını alır.  Etkinlik giriş çıkışların esnek olduğu uygulamalarda fotoğraf çekimi  için bilgilendirme metni asar.  Çekilen fotoğraflarda çocukların özel yaşam hakkına ve onuruna saygı duyar, güvenliğini önemser.

3) Mekan ve Malzeme Düzenlemesi

Derneğin faaliyetini gerçekleştireceği iç ve dış mekanlarda insan ve canlı sağlığına tehdit olacak faktörler varsa bunları tespit eder, önlem alır ya da önlem alınmasını sağlar.

Dernek saha çalışmalarında Saha Odak Kişisi etkinlik yapılacak mekanda çalışma gerçekleştirir. Sahanın özelliklerine göre ayrıntılı bir mekan risk analizi çalışması gerçekleştirir. Bu risk analizi çalışması etkinliğin paydaşları ile paylaşılır. Saha odak kişisi risk analizini sahada dernek adına uygulama yapacak ekibe uygulamadan en az üç gün önce iletir. Ekip uygulama yapılacak mekanda uygulama öncesi risk analizi kontrol listesinin adımlarını izlemeden uygulamaya başlamaz.

4) İş birlikleri ve Ortaklıklar

Dernek işbirliği ve ortaklık kurduğu tüm kurumların çocuk güvenliği politikasına uygunluğunu değerlendirir ve politikaya ters düşen bir iş birliğinin içinde bulunmaz. Sözleşme yapılan kişi ve kurumlara ortaklığa başlamadan önce politika belgesini iletir ve uyulmasını sağlamak için destekler. Bu, Çocuk Odak Kişisinin sorumluluğudur.

5) Satın Alma – Lojistik

Dernek çocuk güvenliği politikasına yakın olan kurumlardan hizmet yada ürün satın alımı yapmayı önceliklendirir.

6)  Davranış Kuralları

Çocukların güvende olmasını sağlamak ve yüksek yararını gözetmek amacıyla oluşturulan, bireylerin çocuklarla temas ederken yapması ya da yapmaması gerekenleri içeren davranış kuralları ekte yer almaktadır. Dernek aracılığı ile çocuklarla temas eden herkese davranış kuralları aktarılır.

7) Bildirim Mekanizması:

Derneğin her saha çalışmasında çocuk güvenliğinden sorumlu bir kişi belirlenir. Sorumlu kişi çocuklar ve ekip  tarafından bilinir. Sorumlu kişi davranış kurallarının ihlal edildiğini gözlemlerse ya da bu konuda bir bildirim alırsa durumu odak kişiye telefon ve e-posta yoluyla bildirir.

Odak kişi konunun niteliğine göre çocuk güvenliği ekibine durumu iletir. Çocuk güvenliği ekibi müdahale ve destek adımlarını belirler. Gerekli durumda yasal bildirim yapılır.

Bildirim konusu olan davranışı sergileyen kişi ve kuruluşun yanı sıra güvenliği ihlal edilen çocuğa ve vasisine, alınan önlemler ve yapılan düzenlemelerle ilgili mutlaka bilgilendirme yapılır.

8) Politika Belgesinin Gelişmesi ve Revizyonu

Yılda en az 1 defa çocuk güvenliği politika belgesi Çocuk Güvenliği Ekibi tarafından gözden geçirilir ve ihtiyaç dahilinde revize edilir. Saha uygulamalarından gelen raporlar ve bildirim mekanizmasının işleyişi ile desteklenir. Belgenin işlevselliği için çocuklardan ve kurumlardan alınan geri bildirimler değerlendirilir.